Chọn bút sáp hay bút chì màu cho bé?
So sánh bút sáp, sáp dầu, bút chì màu và bút dạ: loại nào hợp với bé 3, 4, 5 hay 6 tuổi, kèm gợi ý giấy in và lưu ý an toàn.
Cửa hàng văn phòng phẩm có cả chục loại bút màu, và bố mẹ khó biết nên mua loại nào cho bé. Câu trả lời ngắn: bé càng nhỏ thì càng nên dùng bút to và mềm như bút sáp; bé lớn dần thì thêm bút chì màu để tô chi tiết. Dưới đây là so sánh chi tiết để bạn chọn.
So sánh nhanh
| Loại bút | Hợp với | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Bút sáp (crayon) | 3–4 tuổi | Thân to, dễ cầm, ít cần lực, màu đậm, tô phủ vùng lớn nhanh | Đầu mòn tròn nên khó tô chi tiết nhỏ, có thể chảy mềm khi trời nóng |
| Sáp dầu (oil pastel) | 4–6 tuổi, có người lớn kèm | Màu rất tươi, tô mịn, pha màu được | Dễ lem tay và quần áo, cần giấy dày |
| Bút chì màu | 4–6 tuổi | Đầu nhọn, tô gọn trong nét, tô được chi tiết, ít lem | Cần lực tay và kiểm soát tốt hơn; tô nhẹ thì màu nhạt; ngòi dễ gãy, phải gọt |
| Bút dạ (marker) | 4–6 tuổi | Màu tươi, gần như không cần lực | Dễ thấm qua giấy mỏng, dễ dây bẩn, nắp bút dễ mất |
Chọn theo độ tuổi
Bé 3 tuổi
Chọn bút sáp thân to, nhiều bộ có thân tam giác hoặc "jumbo" giúp bé nắm cả bàn tay mà không bị trơn. Bé giai đoạn này thường cầm bút bằng cả nắm tay và tô bằng cử động của cả cánh tay, nên đừng kỳ vọng bé tô gọn trong nét. Tranh nét to, ít vùng, như các tranh đồ vật và con vật đơn giản, sẽ hợp nhất.
Bé 4 tuổi
Bé bắt đầu kiểm soát tốt hơn. Bút sáp vẫn là lựa chọn chính, có thể thêm vài cây bút chì màu mềm để bé làm quen. Bạn sẽ thấy bé tô gọn trong nét nhiều hơn, nhưng vẫn cần những vùng không quá nhỏ.
Bé 5 tuổi
Nhiều bé đã cầm bút bằng các đầu ngón tay (thường gọi là cầm bút ba ngón). Đây là lúc bút chì màu phát huy tác dụng: bé tô được các chi tiết như mắt, cúc áo, cánh hoa. Kết hợp rất tốt: sáp để phủ các mảng lớn như nền hay thân xe, chì màu cho phần chi tiết.
Bé 6 tuổi
Bé có thể dùng bút chì màu thường xuyên, thử tô đậm nhạt bằng lực tay, và thích có bộ nhiều màu. Bút dạ đầu to cũng phù hợp nếu bạn dùng giấy dày hoặc lót thêm một tờ giấy bên dưới.
Giấy in tranh: chọn thế nào?
- Giấy A4 thường (định lượng khoảng 70–80 g/m²) dùng được với bút sáp và bút chì màu, nhưng bút dạ sẽ thấm qua.
- Giấy dày hơn, khoảng 100–120 g/m², tô sáp và chì đẹp hơn, bền hơn khi bé tô mạnh tay. Nếu dùng bút dạ hay sáp dầu, nên chọn giấy dày hơn nữa hoặc lót một tờ giấy bên dưới.
- Khi in tranh từ Bút Sáp, chọn khổ A4 và chế độ "Vừa trang" (Fit to page).
Lưu ý an toàn
- Chọn bút ghi rõ "không độc hại" (non-toxic), nhiều sản phẩm uy tín có nhãn theo tiêu chuẩn như EN 71 hoặc ASTM D-4236.
- Bé dưới 3 tuổi hay đưa đồ vào miệng nên luôn có người lớn ở cạnh; bút sáp quá ngắn cũng dễ bị bé cho vào miệng.
- Rửa tay cho bé sau khi tô, nhất là sau khi dùng sáp dầu.
Chưa có bút? Thử tô trên màn hình
Mỗi tranh trên Bút Sáp đều có nút "Tô màu online": bé chạm vào một vùng là tô cả vùng, có thể dùng cọ và chọn màu riêng. Cách này không thay được cảm giác cầm bút thật, nhưng khá tiện khi đi xa hoặc để bé làm quen với việc chọn màu. Muốn in ra giấy, hãy chọn một chuyên mục như con vật, xe cộ hay công chúa. Xem thêm cách chọn tranh theo độ tuổi.